BgMax

Estafette met bevrijdingsvlag

Estafette vlagVrijheid en verbinding tussen de dorpen in de gemeente Hoeksche Waard.

 

Bevrijdingsdag 5 mei 2020 zou een oude traditie in ere worden hersteld. Jongeren zouden van dorp naar dorp lopen met de Nederlandse driekleur, zoals scholieren dat deden in de jaren van 1946 tot en met 1960.

 

We gaan terug naar Bevrijdingsdag 5 mei 1946

Zes leerlingen van de hoogste klassen van de lager scholen uit elk dorp, getooid met een oranje-sjerp over de rechterschouder, staan klaar bij het gemeentehuis. Ze nemen de Nederlandse driekleur in ontvangst en starten met de ‘bevrijdingstocht’, georganiseerd door de veertien Oranjeverenigingen van de zelfstandige gemeenten in de Hoeksche Waard.

Drommen mensen staan langs de kant van de weg, als het muziekkorps met de jongeren voorbij komt. Aan de rand van het dorp keert het muziekkorps om en de jongeren lopen naar het volgende dorp. Zo lopen leerlingen van Klaaswaal over de Smitsweg naar Westmaas en lopen de leerlingen van ‘s-Gravendeel naar Maasdam. Twee controleurs volgen de scholieren, ‘om na te gaan of de Tocht inderdaad op de heen- en terugweg op de voorgeschreven wijzen en te voet plaatsvond’. Niets werd aan het toeval overgelaten!

Aan de gemeentegrens van het volgende dorp volgt hetzelfde ritueel. Onder muzikale begeleiding naar het gemeentehuis. Ontvangst door de burgemeester en andere notabelen en de overdracht van de driekleur.

De vlag wordt elk jaar een dorp verder gebracht en is in 1960, na een rondgang langs veertien dorpen, weer terug in het startdorp. In 1953 vond, uit piëteit voor de slachtoffers van de Watersnoodramp, geen estafette plaats. In 1970 wordt de tocht nog éénmaal gelopen en kon daarna het embleem ‘25’ op de vlag genaaid worden. 

 

We weten dat op 5 mei 1959 de ‘s-Gravendeelse scholieren: Jan Visser, Izaak van Dam, Trijntje Goud, Aagje Groenendijk, Jan de Koning, Herman Kranendonk, Lijntje Pleit en Dirksje Verhoef de tocht hebben gelopen. Jan Visser herinnert zich de tocht nog goed: ‘Tot aan de gemeentegrens liep het muziekkorps met ons mee. Op de Maasdamseweg liep een agent voor het groepje uit tot aan de gemeentegrens van Maasdam. De burgemeester van Maasdam, natuurlijk ambtsketen, stond ons op te wachten. Na een korte toespraak van de burgemeester, het uitreiken van een oorkonde, een glaasje ranja en een gebakje was het weer tijd voor de terugreis. Langs de kant van de weg stonden de mensen rijen dik: een overweldigende belangstelling. Het was een enorme eer om mee te lopen!’

 

Laten we hopen dat de estafette met de vlag, als teken van vrijheid en verbinding tussen de dorpen in de Hoeksche Waard, in 2021 wel doorgang zal vinden.

 

De Bevrijdingsvlag van Heinenoord is onderdeel van de expositie ‘De draad kwijt’ in Museum Hoeksche Waard, nog te zien tot 19 september 2020. De Strijense Bevrijdingsvlag is onderdeel van de expositie over de oorlogsjaren in museum Het Oude Land van Strijen: te zien van 1 mei tot 27 juni 2020.